جنگ چه بلایی بر سر زندگی مالی مردم می‌آورد؟

 

جنگ یعنی بی‌ثباتی؛ نه فقط در مرزها، بلکه در بازار، شغل، پول و آینده خانواده‌ها. تأثیرات مستقیم جنگ روی مردم عادی به‌ویژه در محله‌ها، بازارچه‌ها و زندگی روزمره بسیار جدی است:

1. گران شدن سریع اجناس ضروری: قیمت تخم‌مرغ، نان، دارو، پوشک بچه یا حتی شکر ممکن است روزبه‌روز تغییر کند. مثلاً مادری در کرمانشاه می‌گوید قیمت شیرخشک فرزندش ظرف یک هفته دو برابر شد.

2. کمبود کالاهای اساسی: حتی اگر پول داشته باشید، ممکن است نتوانید روغن، برنج یا شیر خشک پیدا کنید. بسیاری از خانواده‌ها ناچارند صف‌های طولانی را تحمل کنند یا به بازار سیاه روی بیاورند.

3. قطع یا اختلال در کارت‌های بانکی: تجربه قطعی اینترنت یا محدود شدن سقف انتقال پول برای همه آشناست. ممکن است در یک خرید ساده نتوانید هزینه را پرداخت کنید و در فروشگاه معطل بمانید.

4. افزایش هزینه‌های غیرمنتظره: مثلاً اگر مجبور به خرید داروی کمیاب شوید یا بنزین سهمیه‌ای کم شود. یک راننده تاکسی ممکن است نتواند سر کار برود چون سهمیه‌اش تمام شده و قیمت بنزین آزاد سر به فلک کشیده.

5. افت درآمد یا از دست رفتن شغل: مغازه‌هایی که تعطیل می‌شوند، کارگرانی که بیکار می‌شوند یا مشتری‌هایی که دیگر خرید نمی‌کنند. یک آرایشگر در تبریز می‌گوید مشتریانش نصف شده‌اند و حالا فقط هزینه اجاره مغازه را با سختی تأمین می‌کند.

 

6. استرس مالی خانوادگی: درگیری بین اعضای خانواده درباره پول، خرید، یا نحوه خرج کردن بیشتر می‌شود. تصمیم‌های مالی از حالت منطقی خارج شده و هرکس سعی دارد فقط خودش را نجات دهد.

 

اشتباهات رایج مالی در روزهای بحرانی

 

در روزهای جنگ، مردم ممکن است از روی ترس یا شایعه دست به تصمیم‌هایی بزنند که بعدها پشیمان‌کننده می‌شوند:

 

1. خریدهای هیجانی: همه برای خرید برنج، روغن، آرد یا دلار صف می‌کشند. این کار باعث کمبود بیشتر و گرانی می‌شود.

 

2. برداشت همه پول از بانک: ترس از بلوکه شدن حساب‌ها یا قطع اینترنت، باعث می‌شود مردم همه پول را نقد کنند. این موضوع می‌تواند باعث افزایش دزدی، سختی در خرید آنلاین و حتی از بین رفتن پول در خانه شود.

 

3. فروش سریع دارایی‌ها: مثل فروش طلا یا ماشین با قیمت پایین فقط برای داشتن پول نقد. یک کارمند در رشت، خودروی خود را نصف قیمت فروخت و بعد از آرام شدن اوضاع، از تصمیمش به‌شدت پشیمان شد.

 

4. نخریدن چیزهای ضروری: برخی افراد، از ترس خرج کردن، حتی دارو یا وسایل لازم را تهیه نمی‌کنند و بعدها با هزینه بیشتر مواجه می‌شوند. پس‌انداز کورکورانه گاهی هزینه‌ساز است.

 

 

نسخه نجات؛ چطور در بحران مالی دوام بیاوریم؟

 

در ادامه، ۱۰ توصیه فوری مالی در شرایط جنگ را آورده‌ام که هر خانواده ایرانی می‌تواند از آنها استفاده کند. این نکات ساده، کاربردی و قابل اجرا هستند:

1. آرامش داشته باش، تصمیم عجول نگیر.
ترس، بدترین مشاور مالی است.

2. هزینه‌ها را بنویس، بودجه بحران بچین.
اولویت بده به خوراک، دارو، اجاره و امنیت.

3. خرید غیرضروری نکن.
الان وقت خرید تلویزیون یا لوازم لوکس نیست.

4. کمی پول نقد داشته باش (برای ۲ هفته).
نه خیلی زیاد که خطرناک باشد، نه خیلی کم.

5. دارایی‌هایت را متنوع نگه دار.
همه‌اش پول نقد یا دلار نباشد؛ ترکیبی از طلا، کالا، پول نقد و حتی شارژ کیف پول دیجیتال.

6. قرض جدید نگیر.
مخصوصاً اگر درآمدت ناپایدار است یا ممکن است کم شود.

7. مواد غذایی خشک و بادوام ذخیره کن.
مثل برنج، عدس، ماکارونی، کنسرو، نمک و شکر.

8. داروهای مهم را برای ۲ تا ۳ ماه ذخیره کن.
مخصوصاً اگر بیماری مزمن داری یا کودک یا سالمند در خانه‌ات هست.

9. به شایعه‌ها واکنش نده.
هر خبری را قبل از عمل کردن بررسی کن.

10. با خانواده‌ات حرف بزن و آموزش بده.
سواد مالی باید توی خانه جریان داشته باشد. همه باید بدانند چطور هزینه کنند.

 

با درآمد کم هم می‌شود دوام آورد؟

خیلی‌ها فکر می‌کنند اگر درآمدشان کم است، دیگر امکان مدیریت مالی ندارند. اما حقیقت این است که حتی با درآمد کم هم می‌شود بهتر دوام آورد، اگر دقیق‌تر و با برنامه خرج کنیم:

•  خرید گروهی و خانوادگی: با چند خانواده در محله یا فامیل مواد غذایی بخرید تا تخفیف بگیرید و هزینه را تقسیم کنید.

• جایگزین‌های اقتصادی: مثلاً به جای خرید گوشت، از ترکیب پروتئین‌های گیاهی استفاده کنید مثل عدس و لوبیا.

• تهیه لیست خرید و پایبندی به آن: قبل از رفتن به فروشگاه لیست بنویسید و فقط همان‌ها را بخرید.

• جلوگیری از هدررفت منابع در خانه: صرفه‌جویی در گاز، برق، آب، اینترنت، حتی نان.

•  تقسیم هزینه با دیگران: اگر در آپارتمان هستید، با همسایه‌ها برای خرید گاز پیک‌نیکی یا شارژ اضطراری همکاری کنید.

•  استفاده از نرم‌افزارهای بودجه‌بندی: حتی اپ‌های رایگان ایرانی برای ثبت هزینه‌ها کمک می‌کنند جلوی ولخرجی‌های ناآگاهانه گرفته شود.

 

چه کارهایی از دست ما برمی‌آید؟

 

در این شرایط خاص، هر کسی می‌تواند نقشی مثبت داشته باشد، حتی اگر مربی یا مشاور مالی نباشد:

• تجربه‌هایت را با بقیه به اشتراک بگذار. مثلاً بگو چطور پولت را مدیریت کردی، یا کجا ارزان‌تر خریدی.

• اطلاعات درست پخش کن. اگر مطلبی مفید دیدی، برای خانواده و دوستانت بفرست.

• به سالمندان و کسانی که دسترسی به اینترنت ندارند کمک کن. برایشان خرید کن، یا اطلاع‌رسانی کن.

• در گروه‌های خانوادگی، مطالب مالی کاربردی بگذار. نه شایعه، نه ترس.

نتیجه‌گیری

جنگ ممکن است کنترل خیلی چیزها را از ما بگیرد؛ اما کنترل مالی‌مان هنوز در دستان خودمان است. سواد مالی در روزهای سخت، تفاوت بین فروپاشی و بقاست. بیایید با هم، به جای وحشت و شایعه، آگاهی و مدیریت را انتخاب کنیم.

 

---

---

سایر محصولات

---